Jordan Chardonnay uit Stellenbosch, door een geoloog

Er zijn wijnmakers die hun wijngaard aanvoelen, en er zijn wijnmakers die hem in kaart brengen. Gary Jordan doet het tweede. Hij is geoloog van huis uit en dat hoor je terug in de Jordan Chardonnay uit Stellenbosch: geen fluwelen marketingtaal, wel een wijn die de bodem waarop hij groeit laat meepraten.

Ik proefde de Barrel Fermented recent weer, en wat mij opnieuw opviel is hoe weinig hij zichzelf als prestige verkoopt. Hij laat gewoon zien waar hij vandaan komt.

De geoloog achter de wijn

Gary Jordan studeerde geologie aan de Universiteit van Kaapstad en werkte daarna als veldgeoloog voor de South African Geological Survey, onder meer in het Bushveld Igneous Complex. Zijn ouders Ted en Sheelagh kochten in 1982 een stuk land van zo'n 74 hectare in de Stellenbosch vallei. De familie plantte opnieuw aan en vanaf 1993 maakt Gary samen met zijn vrouw Kathy, econoom van opleiding, de wijnen.

Dat achtergrondverhaal zou decoratie kunnen zijn als de geologie er niet daadwerkelijk toe deed. Bij Jordan doet ze dat wel. De wijngaarden liggen op hellingen die alle windrichtingen bestrijken, met hoogtes tussen 160 en 410 meter boven zeeniveau. Wat het echt interessant maakt, is wat eronder ligt: bodems gevormd uit Kaaps graniet van rond de 600 miljoen jaar oud, variërend van diepe, goed doorlatende kleileem tot grindige, zandige duplexbodems op een kleionderlaag.

Voor een geoloog is dat een menukaart. Gary plantte ieder druivenras op de plek waar de bodem het beste bij het karakter paste. De Chardonnay kreeg de koelere, hoger gelegen zuidhellingen, waar de ochtendbries vanuit False Bay nog langs trekt.

Waarom koelte en graniet verschil maken

Stellenbosch heeft de reputatie van een warme streek, maar dat is een te grove beschrijving. De vallei is gevarieerder dan die reputatie doet vermoeden, en precies daarom is het zinnig om Stellenbosch als streek eerst beter te leren kennen voordat je een wijn uit het gebied afserveert. Op de zuidhellingen van Jordan ligt de temperatuur overdag een paar graden lager dan op de vlakke stukken verderop. Dat scheelt in zuurgraad en aroma.

Graniet als ondergrond geeft Chardonnay een andere stem dan de kalkrijke bodems van Bourgogne. Minder romig, meer spanning. In plaats van gele boter krijg je eerder citroenschil en vuursteen. Niet beter, niet slechter, wel eerlijker over herkomst.

Smaakprofiel zonder omwegen

De Barrel Fermented vergist en rijpt deels op Frans eikenhout, en Gary mengt bewust een klein percentage niet gelagerde Chardonnay terug om de frisheid vast te houden. In het glas zie je bleek stro, in de neus komt gele pruim, hazelnoot en vuursteen. De mond begint breed maar versmalt richting het einde, waar een lichte bitterheid van citroenschil blijft hangen.

Wat hij niet is: een dikke, boterige, karamel Chardonnay. Wie dat zoekt, zit bij deze wijn verkeerd. Wat hij wel is: een Chardonnay die zijn hout draagt zonder eroverheen te groeien, en die jong al drinkt maar pas na drie tot vier jaar op fles zijn volle lengte laat zien.

In 2014 riep Decanter het huis uit tot best South African producer, en de Chardonnay werd in datzelfde jaar door dezelfde vakpers een plek op de wereldtop gegeven. Dat soort erkenningen zijn handig als objectief referentiepunt, maar belangrijker is dat de wijn er vijftien jaar later nog steeds als zichzelf in het glas staat.

Bij welk eten hij zijn werk doet

Deze Jordan Chardonnay houdt van gerechten met vet en zuur tegelijk. Gebakken zeebaars met een beurre blanc en een scheut citroen is een sterke combinatie. Net als risotto met pompoen, salie en een flinke hand Parmezaan. Bij oesters zou ik hem niet kiezen, daar is hij te gelaagd voor. Houd hem voor iets dat structuur verdient.

Een paar kanttekeningen

Als je een jonge jaargang koopt, doe hem geen plezier door hem meteen te openen: geef hem desnoods een jaar rust op een donkere, koele plek. En als je hem nu ontkurkt, schenk hem dan niet te koud. Een graad of 11 tot 12 staat beter dan ijskoud uit de koelkast. Een kwartiertje in de karaf mag ook. De eik zit er aan het begin nog dominant op, en die laat hij los als je hem even de tijd geeft.

Jordan is een van de huizen die in onze selectie staat omdat het verhaal en het glas elkaar dekken. De geologie is er niet om over te vertellen, maar omdat je haar proeft. De Jordan Barrel Fermented Chardonnay staat in onze selectie voor €24,95.