Thistle and Weed: onkruid als kompas

Stephanie Wiid groeide op in Johannesburg. Niet de voor de hand liggende plek om wijnmaker te worden, maar haar grootvader was Niel Joubert van Spier, medeoprichter van de Stellenbosch Wine Route. Wijn zat in de familie. Ze studeerde Viticulture en Oenologie aan de Universiteit van Stellenbosch, werkte tien jaar als wijnmaker bij Fairview, en begon in 2015 samen met viticulturist Etienne Terblanche een eigen project. Ze noemden het Thistle and Weed.

De naam komt van het onkruid dat tussen de wijnstokken groeit. Distels en onkruid die niet weg te krijgen zijn, hoe hard je ook probeert. Stephanie en Etienne zien daar een parallel met de oude wijnstokken die ze zoeken: taai, eigenwijs, en precies daarom waardevol.

Onkruid als naamgever

Elke wijn in het assortiment van Thistle and Weed draagt de Afrikaanse naam van een onkruid uit de Kaapse wijngaarden. De Brandnetel is de Chenin Blanc uit Stellenbosch. De Duwweltjie komt van oude bushvines uit Paarl. De Springdoring van het Swartland. De Nastergal, vernoemd naar de zwarte nachtschade, is een rode blend geïnspireerd op Portugese druivenrassen.

Het zijn geen marketingnamen. Het zijn verwijzingen naar planten die de wijnmakers dagelijks tegenkomen in de wijngaard. Die grondgebondenheid hoor je terug in de wijnen.

Wat Stephanie anders doet in de kelder

Na tien jaar bij Fairview, een innovatief maar groot wijnhuis, koos Stephanie bewust voor het tegenovergestelde. Kleine volumes, minimale interventie, maximaal respect voor wat de wijngaard levert. Ze vergist met wilde gisten, rijpt op oudere vaten, en grijpt zo min mogelijk in. De wijn moet de plek laten horen waar hij vandaan komt, niet de hand die hem maakte.

Dat klinkt als een filosofie die je bij elk natuurwijnmaker hoort. Het verschil bij Thistle and Weed is de precisie. De wijnen zijn niet slordig of funky. Ze zijn strak, geconcentreerd en schoon. Stephanie combineert een hands off benadering met de technische kennis van iemand die een Master in Viticulture heeft en een decennium ervaring in een professionele kelder. Dat merk je.

De Brandnetel: 0,3 hectare, 32 onderstammen

De wijn die in ons assortiment staat is de Brandnetel Chenin Blanc. Hij komt van een perceel van 0,3 hectare op de Simonsberg, op 304 meter hoogte. De stokken werden in 1980 aangeplant als proefwijngaard met 32 verschillende onderstammen. Dat was bedoeld als experiment. Veertig jaar later levert het een wijn op met een complexiteit die je niet kunt plannen.

In het glas ruik je citroenbloesem en specerijen. De mond is geconcentreerd, met een strakke zuurgraad en een afdronk die bijna zilt aanvoelt en lang aanhoudt. Dit is geen fruitbom. Dit is Chenin Blanc die je dwingt om op te letten.

In 2024 noemde de Britse wijnjournalist Tim Atkin Stephanie Wiid South Africa's Young Winemaker of the Year in zijn jaarlijkse South Africa Report. De Brandnetel 2023 scoorde 96 punten. Ter context: er waren dat jaar slechts 13 wijnen die 98 scoorden in heel Zuid-Afrika. Een score van 96 voor een Chenin Blanc van een perceel dat kleiner is dan menig achtertuin is opmerkelijk.

Waarom Etienne Terblanche ertoe doet

Stephanie krijgt de meeste aandacht, maar Etienne Terblanche is minstens zo belangrijk voor het resultaat. Hij is de viticulturist, de man in de wijngaard. Eerder werkte hij bij Delheim Wines in Stellenbosch en daarna als consultant bij brancheorganisatie Vinpro. Hij adviseert ook andere topproducenten, waaronder Chris Alheit en Meerlust Estate.

Bij Thistle and Weed selecteert Etienne de percelen, beheert de stokken en bepaalt het oogstmoment. In hun filosofie is de wijngaard de ster, niet de kelder. Dat vraagt om iemand die luistert naar wat de stokken vertellen. Etienne is die persoon.

Een kanttekening over beschikbaarheid

Thistle and Weed maakt kleine hoeveelheden. De Brandnetel komt van minder dan een derde hectare. Dat betekent dat jaargangen opraken. Wie de huidige jaargang wil proeven, moet niet te lang wachten. Het is geen schaarste om de schaarste. Het is simpelweg de realiteit van een perceel dat vijftig stokken diep is.

De Thistle and Weed Brandnetel Chenin Blanc staat in onze selectie voor €27,95.