Chenin Blanc uit Zuid-Afrika: niet de Loire, en dat is het punt

De eerste keer dat ik een Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc dronk die me stillegde, was een fles uit het Swartland. Gele pruim, iets van bijenwas, en een textuur die je niet verwacht van een druivenras dat in Nederland vooral bekend staat als de leverancier van goedkope Loirewijn. Dat beeld klopt niet meer. En het klopt al jaren niet meer.

Van Steen tot serieuze witte wijn

Chenin Blanc is de meest aangeplante witte druif in Zuid-Afrika. Lange tijd noemden de Zuid-Afrikanen hem Steen, en gebruikten ze hem voor bulkwijn en brandy. De stokken stonden er wel, sommige al sinds de jaren zeventig en tachtig, maar niemand zag er veel in.

Dat veranderde begin jaren 2000. Een nieuwe generatie wijnmakers, onder wie Chris Alheit, Eben Sadie en Adi Badenhorst, begon de oude, verwaarloosde wijngaarden opnieuw te waarderen. Die stokken van veertig, vijftig jaar oud produceren weinig druiven, maar wat ze opleveren is geconcentreerd en gelaagd op een manier die je niet kunt namaken met jonge aanplant. Het duurde niet lang voordat de internationale wijnpers dat opmerkte.

Waarom het niet op Vouvray lijkt

In de Loire, bij Vouvray en Savennières, levert Chenin Blanc strakke, minerale wijnen. Soms bijna streng, altijd met een hoge zuurgraad die de ruggengraat vormt. Zuid-Afrika doet iets anders. De zon geeft meer rijpheid. Denk aan guave en abrikoos in plaats van groene appel en vuursteen.

Maar de betere Zuid-Afrikaanse makers compenseren die warmte door bewust koele plekken op te zoeken. De granieten hellingen van de Simonsberg. De winderige kust bij Agulhas. De schist-bodems van het Swartland. Het resultaat is een wijn die tegelijk vol en fris kan zijn. Romig, maar met genoeg zuurgraad om niet slap te worden. Dat evenwicht is wat goede Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc onderscheidt.

Drie kanten van dezelfde druif

Wat me fascineert aan Chenin Blanc is hoe verschillend hij kan smaken afhankelijk van waar en hoe hij gemaakt wordt. In ons assortiment staan drie flessen die dat goed laten zien.

De Remhoogte First Light komt van stokken uit 1987 op de Simonsberg. Tropisch fruit, citrus, een schone afdronk. Geen poespas. Voor €14,95 is dit een van de eerlijkste kennismakingen met Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc die ik ken.

De Keermont Terrasse is een blend van Chenin Blanc en Chardonnay, gedeeltelijk gerijpt op Frans eiken. Witte perzik, hazelnoot, iets rokerigs. Als je van witte Bourgogne houdt maar de prijzen daar niet meer kunt verantwoorden, is dit je wijn. €19,95.

De Thistle and Weed Brandnetel komt van een perceel van 0,3 hectare op 304 meter hoogte, aangeplant in 1980 met 32 verschillende onderstammen. Wijnmaakster Stephanie Wiid werd in 2024 door Tim Atkin uitgeroepen tot South Africa's Young Winemaker of the Year. De wijn scoorde 96 punten in zijn rapport. Geconcentreerd, strak, met een bijna zilte afdronk die lang aanhoudt. Dit is geen instapper. Dit is Chenin Blanc die laat zien wat de druif kan als alles klopt. €27,95.

Bij het eten

Chenin Blanc is een van de meest veelzijdige witte druivenrassen aan tafel. De First Light werkt bij sushi en lichte vis. De Terrasse kan mee met gegrilde kip of een romige risotto. En de Brandnetel houdt moeiteloos stand naast kreeft of rijpe zachte kazen. De druif past zich aan. Dat is een van zijn sterkste eigenschappen.

Een kanttekening

Niet alle Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc is goed. Er wordt nog steeds veel bulkwijn van gemaakt, en de goedkoopste flessen bij de supermarkt doen de druif geen recht. Het verschil zit in de stokken (oud versus jong), de opbrengst (laag versus hoog) en de intentie van de wijnmaker. De drie flessen hierboven komen van makers die bewust kiezen voor kwaliteit boven volume.

Wie die keuze eenmaal proeft, kijkt anders naar Chenin Blanc. De Remhoogte First Light is de makkelijkste plek om te beginnen.